Bedrijfsopvolging regelen via testament
Uit diverse onderzoeken is naar voren gekomen, dat veel ondernemers hun bedrijfsopvolging niet of nog niet goed hebben geregeld. Ook is gebleken dat ondernemers veelal niet stil hebben gestaan bij de situatie dat ze plotseling komen te overlijden. Hoewel u in het meest gunstige scenario uw bedrijfsopvolging bij leven wenst te regelen, is het verstandig om ook eens stil te staan bij de situatie dat u plotseling komt te overlijden. Want wat gebeurt er dan met uw onderneming?
Wettelijk erfrecht
Als u komt te overlijden en u heeft geen testament opgemaakt, dan is het wettelijk erfrecht van toepassing. De wet bepaalt dus hoe het verder gaat met uw onderneming. In 2003 is het wettelijk erfrecht veranderd, waarbij met name de positie van de langstlevende echtgeno(o)t(e) sterk verbeterd is. Dit heeft te maken met de verzorgingsgedachte. Indien u een partner en kinderen heeft, zijn deze voor gelijke delen erfgenaam. Als het wettelijk erfrecht van toepassing is, verkrijgt de langstlevende alle goederen van de nalatenschap (dus ook uw onderneming!), onder de verplichting om alle schulden voor zijn of haar rekening te nemen. De kinderen krijgen een onderbedelingsvordering op de langstlevende, welke pas opeisbaar is bij overlijden of bij faillissement van de langstlevende. Uw onderneming vererft zo naar uw partner. Het wettelijk erfrecht is geschikt voor standaardsituaties en niet al te grote vermogens. Fiscaal is het meestal niet optimaal.
Testament
Voor ondernemers geldt: stel altijd een testament op. Een testament is een bij notariële akte op te maken verklaring van uw laatste wil. Door middel van een testament kan worden afgeweken van de wettelijke regeling. Zo hebt u dus zelf in de hand wat er met uw onderneming en bezittingen gebeurt als u (plotseling) komt te overlijden.
Ondernemerstestament
Door de invoering van het wettelijk erfrecht in 2003, is het mogelijk geworden een zogenoemd ‘ondernemerstestament’ op te stellen. Het huidige erfrecht biedt meer mogelijkheden om de bedrijfsopvolging te regelen dan onder het oude erfrecht! Bij een ondernemerstestament staat het voortbestaan van de onderneming voorop. De verdeling van privé bezit en afspraken over de verzorging van de nabestaanden zijn eveneens een onderdeel.
Het ideale ondernemerstestament?
Het ideale ondernemerstestament bestaat niet. Afhankelijk van uw situatie dient bekeken te worden, hoe het testament het beste kan worden ingevuld. Belangrijke mogelijkheden van een ondernemerstestament om de continuïteit van de onderneming te waarborgen zijn:
• aanwijzen van executeur;
• legaat van ondernemingsvermogen;
• wilsrechten kinderen uitsluiten;
• betalingsregeling bedrijfsopvolgers.
Bestaande testamenten
Heeft u al een (oud) testament? Dan is het raadzaam om deze nog eens te bekijken, of om uw testament door uw adviseur te laten beoordelen. Sommige ondernemers denken dat indien ze eenmaal een testament hebben opgemaakt, dit testament niet meer gewijzigd hoeft te worden. Bij andere ondernemers speelt het kostenplaatje een rol. Het is echter altijd goed eens in de zoveel tijd nog eens naar uw testament te kijken. Wijzigingen in persoonlijke omstandigheden, inkomenssituatie of wetgeving zijn hiervoor voldoende aanleiding. Een stelregel hierbij is om eens in de vijf jaar naar uw testament te (laten) kijken!
Conclusie
In deze column heb ik kort stilgestaan bij de gevolgen van het plotseling overlijden van de ondernemer. Indien geen testament is opgesteld, is het wettelijk erfrecht van toepassing. Veelal is dit niet ideaal. Voor ondernemers is het dan ook altijd raadzaam een testament op te stellen. En al heeft u reeds een testament, dan is het aan te raden om deze eens in de vijf jaar door te nemen, om te zien of uw testament nog steeds aan uw wensen voldoet. In vijf jaar kan immers veel veranderen!
Daarnaast kunnen bepaalde testamentvormen in uw situatie fiscale voordelen creëren. Ook daarom kan het raadzaam zijn oude testamenten te vervangen. Een goed ondernemerstestament zorgt er voor dat de continuïteit van de onderneming gewaarborgd blijft, en dat de belangen van uw andere erfgenamen niet worden verwaarloosd. Het is dus verstandig hier eens bij stil te staan, en na te gaan welke maatregelen eventueel nodig zijn. Uw adviseur kan u hierbij helpen!