Ik ben jong, dus tuig
‘Ze staan daar maar niets te doen’. Tja, dat is lekker storend als je op de bank zit tv te kijken. Al eerder schreef ik in deze column over hangjongeren. En als ik de afgelopen tijd de nieuwsberichten over jongeren hoor, blijkt de teneur te zijn ‘jongeren staan gelijk aan overlast’. Schijnbaar mag je jongeren als bevolkingsgroep ongestraft stereotyperen en discrimineren.
Maar juist jongeren horen in de openbare ruimte. Zij vormen bijna tien procent van de bevolking en hebben net als iedere burger recht op het gebruik van de openbare ruimte!
Chillen, voetballen, kletsen & hangen, door de buurt fietsen of lopen, zien en gezien worden.. Activiteiten die jongeren in de openbare ruimte ondernemen, lijken voor een buitenstaander vaak op niets doen of schijnen nutteloos, maar zijn wel degelijk zinvolle activiteiten voor de jongeren. Tijdens het rondhangen – een stuk socialer dan de hele avond op de bank tv-kijken – vinden allerlei belangrijke processen plaats zoals het op elkaar afstemmen en het bespreken van voor die leeftijd belangrijke vraagstukken.
Het is onze ervaring dat in wijken waar wel voorzieningen voor jongeren zijn, veel minder overlast voorkomt. Alles draait om een passende structuur! We hebben veel onderzoek gedaan en normen ontwikkeld voor het aantal sport- en ontmoetingsplekken voor jongeren met daarbij een aanbeveling voor een locatie en mogelijke inrichting. In een speelruimteplan worden deze normen toegepast, maar ook in de SJOP-nota (Stimulering/ Spreiding Jongeren Ontmoetings Plekken).
De SJOP-nota is een meer diepgaande uitwerking en toepassing van de normen voor (in)formele voorzieningen voor jongeren. Voor verschillende doel- en leeftijdsgroepen is er behoefte aan voldoende, gevarieerde en bij hen aansluitende voorzieningen.
Wij kijken liever vanuit de vraagzijde en niet vanuit de probleemzijde: wat doen jongeren nu in de openbare ruimte? Voor jongeren wordt uitgegaan van 12- tot 18-jarigen, terwijl natuurlijk niet alle jongeren buiten komen en aan de andere kant ook 23-jarigen in groepen jongeren te vinden zijn. Zij ontmoeten veelal informeel, op spontaan ontstane plekken. De aanbodzijde: als norm wordt gesteld dat per 15 (hang)jongeren in een wijk één al dan niet ingerichte plek nodig is waar ze elkaar informeel kunnen ontmoeten.
Van deze benodigde plekken is 50% (de Kiss and Greetplekken) altijd al wel aanwezig en hiervoor is geen specifieke inrichting noodzakelijk. Deze plekken zijn te vinden in de wijk, om even een kwartiertje te staan kletsen, afscheid te nemen of om op elkaar te wachten als jongeren samen ergens heen gaan. De categorie What’s Up (30% van de benodigde plekken) bevat kleinere locaties waar 5 tot 10 jongeren bij elkaar komen en bijpraten. Kenmerken van deze plekken: goed gespreid over de wijk langs doorgaande routes en niet te dicht op woningen; graag wel in het zicht zodat er snel gezien kan worden wie er aanwezig is; verharde locaties met een aantal zit- en ontmoetingsaanleidingen, afvalbakken en eventueel verlichting; gemakkelijk te verwijderen en te verplaatsen en passend in het normale straatbeeld.
In de categorie Stay Around (20% van de benodigde plekken) vallen grotere plekken voor 10 tot circa 40 jongeren om bij elkaar te komen en te zitten praten of andere activiteiten te ontplooien. Vaak gaan deze plekken samen met sportplekken, maar als die er te weinig zijn kunnen ze ook apart goed functioneren (de JOP). De inrichting bestaat uit zit- en ontmoetingsaanleidingen en beschutting in de vorm van wandje of beplanting, verharde ondergrond en verlichting. De plekken zijn duurzaam en vandalismebestendig, Van de categorie No Problem moet er 1 per 500 jongeren zijn om te voldoen aan de vraag. Deze plekken liggen verder buiten de bebouwde omgeving zodat weinig overlast voor omwonenden te verwachten is. De jongeren kunnen bij problemen in de wijk naar deze plekken verwezen worden. Voor veel wijken betreft dit één plek, zodat diverse locaties in een stad aansluiten op de verschillende groepen jongeren zoals skaters, voetballers, basketballers en niet-sporters.
En dan mag je best durven stellen dat een basketbalveld om tien uur ‘s avonds dichtgaat. Dan verkassen jongeren naar de plekken waar ze later op de avond wel kunnen zijn of ze gaan naar huis. Overheden moeten dan wel een statement durven afgeven door in planvorming en bestaande wijken ruimte af te dwingen.