Iene miene mutte…
Het lijkt een heel goed en simpel idee. Stel je hebt een ontwerp nodig voor een speeltuin, dan bel je gewoon een aantal ontwerpers of fabrikanten van speeltoestellen en vraagt ze een ontwerp te maken. Je kiest de beste uit en klaar is Kees. Ik snap het ook wel, het kost niks en je krijgt veel keus. Wie wil dat nu niet?
Toch is het interessant voor u om te weten wat er allemaal aan de andere kant van de tafel gebeurt. Als ontwerper word je verleid om mee te doen aan een competitie in de hoop op een vervolgopdracht of simpelweg omdat het goede klus is voor je portfolio. Wat mij betreft, ik doe mee als ik tijd en zin heb. Fabrikanten doen sowieso mee, zij hebben de ontwerpkosten toch verwerkt in de prijzen van de toestellen.
Als ik meedoe, begin ik met nadenken over hoe ik de klus zou kunnen binnenhalen.
Ik weet dat als het een grote groep is, die samen unaniem moeten gaan beslissen wie het wordt, dat ik een niet al te bijzonder opvallend ontwerp moet maken. In een groep wordt er namelijk altijd gekozen voor het ontwerp ‘waar niemand iets tegen heeft’…..
Maar zijn het de kinderen die gaan beslissen, dan moet je hard werken aan de presentatie. Films of maquettes doen het bijvoorbeeld erg goed. Kinderen kunnen goed vertellen wat ze willen doen, maar het kiezen gaat ze minder goed af. Om hen te verleiden kan je het beste iets maken dat er groots, hoog en spectaculair uit ziet. Denk maar aan kinderen die iets uit mogen kiezen in een speelgoedwinkel. Zij worden verleid door speelgoed met toeters en bellen, met veel geluid en spektakel. Terwijl een ervaren ouder weet dat ze het langste spelen met bijvoorbeeld de houten treinbaan. Maar die zullen ze zelf nooit kiezen…
Ik probeer ook in te schatten wat de concurrenten zullen gaan doen. Verder heb ik het altijd druk en vooralsnog verdien ik er niks mee. Omdat vanwege het aantal deelnemers de kans klein is dat ik de klus krijg, probeer ik er zo min mogelijk tijd aan te besteden. Hergebruik van ideeën en presentaties uit andere projecten is dan ook voor iedereen een veel voorkomende oplossing.
Kortom, het resultaat van de competitie geeft helemaal geen juiste indruk van de normaal gevolgde werkwijze van de ontwerpers. Bij een betaalde opdracht wordt er alleen aandacht besteed aan het ontwerpen van de beste oplossing voor de klant. Zo’n opdrachtgever durft vaak te kiezen voor een onconventionele oplossing en heeft er plezier in om samen met de ontwerper het beste ontwerp te zoeken met de hoogste speelwaarde, een goede vormgeving en het bijzondere verhaal dat past bij de locatie.
Daarom zijn bureaupresentaties een veel betere selectieprocedure. Dan leren opdrachtgever en ontwerper elkaar in ieder geval persoonlijk kennen en kunnen de mogelijkheden direct toegelicht worden. Mijn ervaring is dat diverse presentaties door een beperkt aantal ontwerpers de beste kans geven om tot een goede keuze te komen.
En als het dan nog niet gelukt is om te kiezen doe dan liever gewoon... iene miene mutte!