Jacht op jongeren geopend?
Of hoe het ook kan in Eemsmond
Zo maar wat opmerkelijke nieuwsfeiten van de laatste tijd. In diverse gemeenten heeft de politie de opdracht om jongeren (dat zijn kinderen tot 18 jaar!) weg te jagen van bepaalde plekken, ook als ze niets kwaads doen. Bij voorkeur moet de politie ook naam en toenaam opschrijven. Ik was laatst in Limburg en slechts vijf notoire jonge drugsverslaafden wisten te bewerkstelligen dat een groepje aardige, aanspreekbare nette jongens worden weggestuurd
van een leeg parkeerterrein waar ze dagelijks gewoon een uurtje staan te praten en ondertussen een balletje hoog houden. Op sommige plaatsen wordt geprobeerd jongeren te weren met hoge pieptonen die alleen jonge mensen (zouden) kunnen horen. Wat we aan het doen zijn, is de jongeren opjagen. Weg van de plekken waar we ze niet willen hebben, waar we alleen nog maar denken dat ze overlast zouden kunnen gaan veroorzaken of waar een gefrustreerde bewoner in de telefoon klimt. Daarbij vergeten we dat 97 procent van de jongeren helemaal geen probleem veroorzaakt. Uit onderzoek blijkt dat in veel gevallen niet meer dan drie procent van de jongeren tussen de 12 en 18 als probleemjongeren is te bestempelen. Toch smeren we er een collectieve saus overheen en weren alle jongeren.
Een beeld dat we heel goed kennen uit de Vinex-wijken. Ook hier, weer via de media, bereiken ons steeds meer berichten dat de Vinex-wijken te kampen hebben met jongerenoverlast. Een van de redenen is dat we collectief hebben verzuimd om ruimte voor hen in te plannen. Parkeerplekken en bakstenen hebben het gewonnen van openbare ruimte met parken en speelplekken. De jongeren kunnen domweg nergens naar toe en zijn genoodzaakt rond te hangen op bijvoorbeeld kinderspeelplekjes. Neem het ze eens kwalijk! En leren uit het verleden? Ho maar. Nog altijd worden er nieuwbouwwijken in Nederland aangelegd waarbij ‘vergeten’ wordt om uitdagende speel-, sport- en ontmoetingsplekken in te richten. En waar deze wel worden ingetekend, worden ze op het laatste moment toch weer weggegumd omdat er andere prioriteiten worden gesteld. Of de wijk ervaart basketballen om zeven uur ’s avonds toch als overlast en een speelveld verdwijnt na verloop van tijd om de bekende NIMBY-reden: not in my backyard.
Waar we – uitzonderingen daar gelaten - met z’n allen lijken mee bezig te zijn, is het opjagen van jongeren, ze verdrijven naar plekken waar we geen last van hen hebben. 97 procent van de jongeren wordt de dupe van enkele raddraaiers. Ik zeg zeker niet dat jongeren alles maar mogen; bij overtredingen van de wet moet inderdaad opgetreden worden. Maar om nu tieners via de identificatieplicht (toch voor internationale terrorismebestrijding in het leven geroepen?) te jennen dat ze niet meer naar buiten kunnen of willen gaat mij te ver.
Ik heb de overtuiging dat als je vooraf nadenkt over de jongeren, je problemen in de toekomst voor een groot deel kunt voorkomen. Alles draait om structuur! Voor verschillende doel- en leeftijdsgroepen moet je voldoende, gevarieerde en bij hen passende voorzieningen maken. Daarbij mag je best durven stellen dat een basketbalveld om tien uur ‘s avonds dichtgaat. Dan stuur je (via politie en jongerenwerk) de jongeren naar een geschikte locatie waar ze later op de avond wel mogen en kunnen zijn. De verschillende groepen zijn op die manier ook veel beter in de gaten te houden.
We vergeten gemakshalve met z’n allen dat het wel tien procent van de totale bevolking is, waar we het over hebben. Gun die jonge mensen een plek in de gemeenschap. Overigens, wie denkt dat jongerenoverlast nieuw is, komt bedrogen uit. Speeltuinen schijnen ooit verzonnen te zijn om de ‘baldadige’ jongeren op één overzichtelijke plek bijeen te brengen. In die zin: niets nieuws onder de zon. Maar de jongeren verdienen toch meer dan om uitgelaten te worden als honden op een poepveld: alleen op die plek mag je je behoefte doen.
Overheden moeten een statement durven afgeven door vroegtijdig ruimte voor jongeren af te dwingen. Ruimte die te onderhouden en ook te controleren is.
Gemeente Eemsmond is dan wel goed bezig! Deze Groningse gemeente heeft enkele hangjongeren aangeboden een deel van de boete die zij hadden gekregen te betalen. De politie slingerde de jongeren op de bon omdat ze doelloos op het station rondhingen. De jongeren stuurden hierop een brief waarin ze de gemeente aansprakelijk stelden omdat een hangplek, die hun eerder was toegezegd, nog niet was gerealiseerd. De burgemeester benadrukte dat de bekeuringen in de ogen van de gemeente terecht waren. “Maar als gemeente voelden we ons ook verantwoordelijk omdat we de toezegging van een hangplek nog niet waren nagekomen.”Dat is eens wat anders dan jongeren opjagen!